Bachelorstudenten leren via casussen over impact-ondernemen

“Veel studenten zijn geïnteresseerd in ondernemerschap. Met de 10 onderwijscasussen die we ontwikkelen, kunnen bachelorstudenten het impact-ondernemerschap écht ervaren. Iedere casus nodigt de studenten uit zich te verplaatsen in een impact-ondernemer en te beredeneren wat zijzelf zouden doen. Zo willen we kennis en kunde van studenten vergroten, en mogelijk ook de animo om impact te willen maken”, vertelt Wynand Bodewes, Projectlead van het IMPACT-UP-project Case Based Learning.

“In elke onderwijscasus staat een vraagstuk van een Brabantse impact-ondernemer centraal. Brabant telt veel interessante ondernemers die impact maken, maar we hebben bewust gekozen voor ondernemers die oud-studenten zijn. Studenten moeten zich kunnen inbeelden dat zijzelf de ondernemer zijn. Dat gaat gemakkelijker als de ondernemer een oud-student is. Daarom staan alumni centraal in alle casussen.”

Hoe leren studenten via een onderwijscasus?
“In plaats van alleen theorie tot zich te nemen of praktische oefeningen te doen, verdiepen de studenten zich in authentieke dilemma’s, keuzes en ervaringen van impact-ondernemers. Elke casus wordt gemaakt om in een les te bespreken. Van tevoren lezen de studenten zich in en denken ze al na over de casus en het dilemma van de ondernemer. Tijdens de les zelf denken ze dieper na en bespreken ze met elkaar welke perspectieven en oplossingen er zijn voor dat vraagstuk. Aan de docent de taak om alle perspectieven aan bod te laten komen. Het doel is dus niet om met zijn allen één oplossing te bedenken. Met casusgericht onderwijs bereid je studenten er juist op voor dat besluitvorming voortkomt uit interactie met elkaar. Door analyse, discussie en reflectie. Studenten leren op deze manier dat er niet één juiste keuze is, maar dat je elkaar wel moet vinden in het besluit.”

Door wie worden de onderwijscasussen ontwikkeld?
“De casussen worden ontwikkeld door de 5 kennisinstellingen die zijn aangesloten bij IMPACT-UP: Avans Hogeschool, Breda University of Applied Sciences, Fontys Hogeschool, HAS green academy en Tilburg University. Elke projectpartner ontwikkelt zelfstandig 2 casussen die aansluiten bij de behoefte en doelgroep van de eigen kennisinstelling. Een belangrijk onderdeel van een casus is de docenthandleiding. Deze handleiding helpt docenten om de casus effectief in te zetten. Het presenteert een lesplan en biedt een onderbouwing van datgene wat je met behulp van de casus kan doceren. De casussen krijgen straks een plek in de verschillende onderwijsprogramma’s. Daarnaast stellen we de casussen en docenthandleidingen in het Engels beschikbaar, zodat ze wereldwijd inzetbaar zijn. Dit doen we via de Britse website TheCaseCentre.org. Veel casussen waarin Nederlandse bedrijven centraal staan worden in het buitenland ontwikkeld. Wij willen graag een steentje bijdragen.”

Welke stappen hebben jullie tot nu toe gezet?
“In 2025 stond het ontwikkelen van de eerste 5 onderwijscasussen centraal. In het jaarmagazine 2025 is daar meer over te lezen. Begin 2026 hielden we een peer-review bijeenkomst waarin we feedback gaven op elkaars casussen en docenthandleidingen. Aan de ene kant bespraken we onze ervaringen met het uitwerken van de casus en de docenthandleiding. Aan de andere kant hebben we de feedback toegelicht die we elkaar al schriftelijk hadden gegeven. Ondertussen zijn alle casussen getest door studenten. Zo ontdekten we dat niet alle studenten gemotiveerd zijn om een casus van 10 pagina’s te lezen. Dus besloten ze om hem wel uit te schrijven, maar ook een videoversie te maken.”

“Ondertussen zijn alle instellingen bezig om ook de tweede casus te ontwikkelen. We zijn allemaal tegelijk begonnen aan dit project, maar iedereen doorloopt dit op eigen tempo.”

Wanneer publiceren jullie de eerste 5 casussen?
“Hopelijk begin 2027. Dit najaar laten we de casussen en docenthandleidingen checken door een case editor van de Rotterdam School of Management (RSM). RSM heeft mensen in dienst die niets anders doen dan casussen schrijven, bewerken en publiceren. Hopelijk krijgen we de feedback van de externe case editor rond het einde van het jaar, zodat we daarna de puntjes op de i kunnen zetten. Dan zouden we ze begin 2027 kunnen publiceren op TheCaseCentre.org. Docenten die op die website geregistreerd staan, hebben dan toegang tot de casus en de docentenhandleiding, en kunnen ermee aan de slag met hun studenten.”

Welke uitdagingen zijn jullie tot nu toe tegengekomen in dit project?
“Een van de uitdagingen is de beschikbaarheid van de projectmedewerkers. Hoe zorg je dat mensen met een hoge werkdruk even een stapje opzij zetten en denken: Hoe kan ik mijn werk didactisch effectiever maken en misschien ook efficiënter?”

“De grootste uitdaging zal zijn om de casussen straks intern te laten landen. Vooral bij onderwijsinstellingen die op meerdere locaties ondernemerschapsonderwijs verzorgen in een scala aan opleidingen. De casussen worden vooral ontwikkeld binnen lectoraten. Dan is het niet altijd eenvoudig om een kennisproduct instellingsbreed binnen de instituten en opleidingen te laten landen. Binnen IMPACT-UP moeten we ervoor zorgen dat elke partner een manier vindt om de casussen naar de docenten te brengen. Tegelijkertijd kun je zeggen: Het mooie van IMPACT-UP is dat het zichtbaar maakt dat hier een uitdaging ligt waar we iets mee kunnen.”

“Ook tijdens het werken met onderwijscasussen loop je tegen uitdagingen aan. Studenten hebben een paar bijeenkomsten nodig om te leren hoe ze effectief kunnen leren met behulp van casussen. Eén keer een casus doen is veel minder effectief dan bijvoorbeeld samen met collega’s ervoor zorgen dat vakken waarin je werkt met onderwijscasussen elkaar opvolgen. Dan leren studenten wat van hen wordt verwacht en zijn de bijeenkomsten effectiever. Bij de socratische methode merk je bijvoorbeeld dat sommige studenten van nature hun mond opendoen, terwijl anderen liever niet praten. Die laatste groep mag leren dat in deze onderwijsvorm tijdens de discussies geen foute antwoorden mogelijk zijn. Dit kost tijd, vooral bij jonge studenten. Je moet ze echt helpen om zich hierin te ontwikkelen. Een casus hebben is één ding, maar veel belangrijker is dat studenten vaardiger worden in het leren met casussen. Dat heeft tijd nodig.”

Wat hoopt u dat studenten uit de IMPACT-UP casussen halen?
“Ze leren natuurlijk vakinhoudelijke modellen en methoden. Porters concept van shared value kun je bijvoorbeeld prima leren met een casus. Ook leren ze over problemen waar ondernemers mee te maken krijgen en waarvoor oplossingen te vinden zijn. Als het goed is, ervaren zij dat veel vraagstukken vrij generiek zijn, en dat het nuttig is te leren hoe je tot gedegen oplossingen komt. Maar ik hoop vooral dat casuïstiek-gebaseerd onderwijs hen helpt om hun soft skills te ontwikkelen. Dat als ze ergens vragen bij hebben, ze die vragen wel stellen. Dat ze opkomen voor hun mening, maar ook de mening van anderen niet meteen terzijde schuiven.”

“Soft skills zijn belangrijk, en in casusgericht onderwijs leer je die makkelijker dan in veel andere onderwijsvormen. Zelf geef ik les in de bachelor Entrepreneurship and Business Innovation aan Tilburg University. Een van de dingen die studenten mij vertellen wanneer ze later terugkijken op het vak, is dat ze de pluriformiteit van de casuïstiek heel leuk vinden. Een onderwijscasus plaatst kennis in context. Als het kan, laat ik bij de les een ondernemer aanwezig zijn die hetzelfde probleem heeft ervaren als centraal staat in de casus. Studenten geven aan dat ze dat erg leuk vinden. Heel inzichtrijk.”

Wanneer is het project voor u een succes?
“Als deze casussen terechtkomen in de curricula van de 5 kennisinstellingen die zijn aangesloten bij IMPACT-UP, en daarbuiten. Dat laatste is de reden om ze internationaal beschikbaar te stellen. Mijn ervaring is dat de adoptie van een casus in het onderwijs afhangt van het thema dat centraal staat. Er zijn duizenden casussen die je in het onderwijs kunt gebruiken. Daarom is het belangrijk dat de eerste paragraaf van een docenthandleiding duidelijk maakt wat deze casus jou als docent in staat stelt te bereiken. En waarom dat bijzonder en relevant is. Als de eerste paragraaf niet pakt, klikken ze de handleiding weer weg en kijken ze naar de volgende.”

“Daarnaast is het project een succes als de instellingen na IMPACT-UP zeggen: ‘Dit smaakt naar meer, we willen hiermee doorgaan. Deze onderwijsvorm past bij ons onderwijs en we willen medewerkers stimuleren om met casussen les te geven.’ Om het echt te laten landen, moeten instellingen casusgebaseerd onderwijs omarmen.”

Meer weten
Wil je meer weten over dit project? Neem dan gerust contact op met Wynand Bodewes, ProjectLead Case Based Learning: w.bodewes@tilburguniversity.edu.